achtergrond

28 AUGUSTUS 2008 Jongensproject

Jongensproject

 

 

Wie?

 

 

Dirk Vertongen is een zestal jaar geleden begonnen bij Payoke als straathoekwerker, waar hij zich ook al richtte op jongensprostitutie. Sedert ruim een jaar is hij met zijn project Jongensproject afgescheiden van Payoke. Beide projecten maken wel afzonderlijk deel uit van CAW De Terp.

 

 

Jongensprostitutie blijkt in de eerste plaats een zeer specifiek gegeven te zijn. Wat zijn de verschillen met vrouwenprostitutie?

Eerst en vooral is er de omvang en de zichtbaarheid. De groep vrouwen is gewoon groter, maar is ook opvallender. Vrouwenprostitutie is veel meer erkend, jongensprostitutie krijgt veel moeilijker een plaats in de maatschappij. Een ander belangrijk verschil is de leeftijd: een vrouw kan vanaf haar 13 jaar beginnen en doorgaan tot haar 70ste. Je hebt altijd wel klanten die kicken op een bomma. Terwijl jongens die hebben vaak op hun 30ste gedaan omdat ze dan een buikje krijgen en rimpels. Klanten hebben graag jong, fris vlees. Een ander gevolg daarvan is ook dat jongens altijd in beweging moeten zijn, ze kunnen niet te lang op n plaats blijven staan, een nieuw gezicht scoort altijd goed.

 

Zijn er veel jongens die vaste klanten hebben?

Er zijn heel wat jongens met vaste klanten, maar dat wordt niet zo sterk nageleefd. Jongens hebben vaak niet de attitude om zich aan afspraken te houden, om bereikbaar te zijn. Straatjongens die overleven vaak en die hebben geen dagindeling, die hebben weinig zekerheden. Klanten hebben ook vaak nog een ander leven. Vaak zit de politie ook op het terrein, waardoor klanten soms weggejaagd worden of angst hebben om op bepaalde plaatsen lang rond te hangen. Ze kunnen dus moeilijk een regelmatig systeem volhouden. Soms duikt er ook een nieuwe jongen op die interessanter is. Ze proberen wel beiden enigszins wat duurzame contacten te hebben. Voor de jongen is dat interessant omdat hij weet wat hij kan verwachten, welk geld hij zeker kan hebben. Voor de klant geeft het ook een veilig gevoel, hij weet wie hij meeneemt, alhoewel sommige klanten daar ook op kicken natuurlijk op het avontuur een vreemde jongen mee te nemen.

 

Zijn de jongens voornamelijk minder - of meerderjarig?

Grotendeels meerderjarig, alhoewel er een deel minderjarigen tussenzitten ook, maar die zijn er overal. Dat heeft ook te maken met het fris-groen uitzien, dat heb je zowel in de vrouwen- als mannenwereld.

 

Hoe komen de meesten in de prostitutie terecht?

Er is zeer weinig keuze, vaak is het door omstandigheden, gaande van weglopen uit een tehuis en op zoek zijn naar overnachting. Dan komen ze mannen tegen die hen onderdak aanbieden en stap voor stap gaan die dan verder en wordt er een grens overschreden zonder dat die er echt mee bezig zijn. Prostitutie heeft niet enkel te maken met sex voor geld, meer met oor wat hoort waten dat kan een sexcontact zijn, maar dat kan ook zijn het samen uit gaan eten of een jongen kan mee met een klant en bij hem thuis tv zitten kijken terwijl de klant zich masturbeert.

Het begint ook vaak met experimenteren in het homo-circuit en dan merken ze dat ze er ook nog geld voor kunnen krijgen. In Oost-Europa is het homo-thema ook bijvoorbeeld niet bespreekbaar, alhoewel sommige jongens duidelijk merken dat ze bepaalde gevoelens hebben naar andere jongens toe. Als ze hier dan op hun uiterlijk aangesproken worden en ze merken dat ze 1000 frank kunnen verdienen door met een klant mee te gaan en naakt op zijn bed te gaan liggen, dan denken ze vaak it wil ik nog wel eens doen Zelden zijn het echte keuzes, vaak begint het gewoon met ervaringen opdoen.

Kleine gasten zijn vaak op zoek naar geld, maar ook op zoek naar animatie, naar bezigheden. Het gebeurt dan ook dat ze in een bar een man tegenkomen die hen zegt ls je in mijn kruis knijpt dan krijg je 500 frank Die jongen die heeft niets, die zou graag net als zijn vriendje nieuwe kleren hebben, dan is die 500 frank goud waard. Die jongen die beseft niet dat hij met prostitutie bezig is. Die denkt bij zichzelf k heb die klant eens een goeie kloot afgedraaid Zo begint het vaak en langzaam gaan ze dan steeds verder.

Bij Belgische jongens zie je dan weer vaak jongens met een incestverleden.

 

Heeft het zoeken naar affectie er ook mee te maken?

Ja, jongens zijn zo ongelooflijk op zoek naar affectie, hopen vaak dat de klant voor hen zorgt. Sommigen beginnen dan ook een iets vastere relatie met een klant, maar al gauw verzuurd dat ook omdat men steeds met een ongelijke relatie zit. Vaak is het geen echte affectie, vaak is het een gebruik van iemand. Dat is ook iets dat ze vaak bij ons zoeken, ze willen gezien worden, gehoord worden.

 

Kunnen jullie een getal kleven op het aantal jongens die zich prostitueren?

Neen, ik denk niet dat ik dat persoonlijk kan maken, uiteindelijk ben ik slechts n straathoekwerker. Dat maakt dat ik maar op n plaats tegelijkertijd kan zijn en ook dat heel veel gasten mij gewoon niet willen hebben. Mijn beeld is dus te beperkt. Jaarlijks hebben we met een 100tal verschillende jongens contact, maar ik sluit zeker niet uit dat er meer zijn. Het is ook een zeer mobiele groep, ze verschuiven constant omdat ze elders weer een nieuw gezicht zijn. Ofwel zijn het illegalen en die trekken dan verder naar Engeland of Duitsland en voor hen is Belgieen tussenstation. Soms zien we bepaalde jongens een poos niet en dan duiken die weer op na enkele maanden. Pas na enkele jaren zullen we meer duidelijkheid kunnen hebben over die bewegingen.

 

Hebben de meeste jongens hier familie?

Veel gasten hebben hier wel familie, veel van hen wonen ook nog thuis. Die hebben een leven thuis, die hebben dan ook nog een leven op straat. Soms hebben de ouders ook wel vermoedens over de activiteiten van hun kinderen. Maar zolang de politie niet voor hun deur staat en zolang andere ouders er niet over praten, maken ze zich geen zorgen.

 

Waar zoeken de meeste jongens hun klanten op?

Dat is heel verscheiden, je hebt jongens die naar buiten komen om klanten te vinden, je hebt andere die vooral in bars zitten, of die parkings aandoen. Emanier is dus gewoon het aanwezig zijn, ander manier die steeds belangrijker wordt, is het GSM-gebruik. Een nieuw medium ook is het internet, de diverse chat-sites. Vaak is het wel zo dat jongens vaak beginnen met een GSM, maar dat vraagt ook een bepaalde attitude, die GSM moet men geregeld opladen. Ook het internetgebruik, dat vraagt dat je een computer hebt, dat je dat kan gebruiken. Sommige jongens doen dat in n huis, een afwerkhuis, waar iedereen dan kan gebruik maken om van die ene computer gebruik te maken om reclame te maken. Sommige jongens verdwijnen op die manier ook van de straat omdat ze een andere manier gevonden hebben om aan klanten te geraken. Nog een andere manier is het werk in een privuis, alleen, per twee of in een groep, daarnaast heb je ook nog het escortewerk. In Nederland heb je bijvoorbeeld bepaalde bars, waar je op een menukaart een jongen kan kiezen. Tijdens de winter gebeurt het dan ook vaak dat veel jongens uitwijken naar Nederland om daar in een warme bar te gaan werken. De bars in Nederland zijn legaal, maar ze moeten wel aan bepaalde voorwaarden voor doen.

 

Is er een soldenperiode wat de prijzen betreft?

Er is een vaste prijs, 50 euro. Dat is zo een richtgetal. Maar als je lang moet wachten en die snel geld nodig hebben, die gaan soms zwaar onder de prijs. Sommige jongens doen het zelfs gratis voor een knappe man. We spreken vaak over een doelgroep, maar er is geen groep. Maar er is zo een verscheidenheid aan jongens, die kennen elkaar ook niet. Het is ook zo dat veel mensen denken dat wij dan wel de hele situatie tot in de details kennen. Vaak komen de jongens ook aan ons vragen hoe het in de bars gaat, of hoe het nu zit met de situatie in het park. We hebben wel onze contacten, maar toch leren we elke dag bij en moeten we elke dag ons beeld bijschroeven.

 

Ik kan me voorstellen dat het ook vrij moeilijk is om in het begin contact te leggen met die jongens?

In het begin ben je voor hen ofwel een klant of ook een prostitu. Ik ben geen concurrentie, maar ze kunnen van mij ook geen geld krijgen. Dan beginnen sommigen ook al te denken dat ik een agent in burger ben of dat ik een nieuwsgierig iemand ben die even naar wat jongensprostitus komt kijken. De meesten hebben ook geen idee wat een straathoekwerker nu juist is. Veel gasten kennen bijvoorbeeld wel de priester in hun dorp. Ook in Antwerpen zijn er enkele priesters die heel wat sociaal werk doen en dat kennen zij als straathoekwerker. Een verschil is wel dat die priesters hun privoning openzetten voor de jongeren terwijl wij ons privadres trachten geheim te houden, want je weet nooit met wie je juist in contact komt. Velen kennen ook mijn achternaam niet, hetgeen soms wel problemen geeft wanneer ze in contact komen met officile instanties. Dan kennen ze dus enkel een irkals contactpersoon.

 

Worden de jongens avonds vaak met criminaliteit geconfronteerd?

Het is niet zo dat prostitutie aan criminaliteit gebonden is, helemaal niet. Je hebt veel jongens die uit de criminaliteit blijven. Het is wel zo dat doordat prostitutie in een verdomhoekje wordt geduwd en het vaak nachts moet gebeuren in duistere bars, de jongens wel gemakkelijker in contact komen met criminele feiten. Daarom kiezen ze er nog niet voor, maar ze komen er wel mee in contact. Door het taboe dat rond prostitutie hangt, komt het vaak voor dat er verkeerde informatie wordt doorgegeven wat criminaliteit betreft, ook naar politie toe. Wanneer een klant bijvoorbeeld overvallen wordt in het stadspark, zal hij dat niet altijd aangeven omdat er dan vragen komen over wat hij daar deed.

Onder elkaar gebeurt het soms ook dat ze elkaar gaan bestelen, zeker wanneer ze dringend geld nodig hebben. Daarnaast worden de jongens ook soms aangevallen door ottenrammers enkele die besluiten van in groep eens enkele eanettenaf te rammelen. Ik heb al vaak meegemaakt dat ik aan het stadspark stond en dat ze uile jeanetnaar me riepen. Sommige jongens worden ook achtervolgd, dat kan zijn door iemand die gewoon ruzie zoekt, of door iemand die dronken is. Het kan ook gebeuren dat klanten heel erg lastig doen tegenover de jongens.

 

Voelen de jongens zich veilig?

Velen voelen zich niet veilig, vandaar dat de meesten ook in groep functioneren van een twee-drietal personen, dat geeft hen een veilig gevoel. Het is ook belangrijk dat ze weten waar ze naar toe kunnen als het nijpend wordt.

 

Wat kunnen jullie de jongens bieden?

In de eerste plaats veel aandacht. Als ik me aan hen voorstel zeg ik vaak dat ik een soort superman ben, ik kan hen veel geven, maar ik wil geen sex en geef geen geld. En dat klinkt ongelooflijk, maar concreet is dat niks. Soms komen ze me vragen om nieuwe kleren, dan kan ik enkel met hen naar een tweedehandswinkel gaan en dat is alles.

We zijn nu wel op zoek naar een nieuwe woonst, hier is het veel te klein. Als de jongens naar hier komen dan voelen ze zich verplicht hun verhaal te doen. Ze kunnen niet naar hier komen om wat uit te rusten in een zetel of om wat TV te kijken, daarvoor is deze ruimte veel te beperkt. Om de twee weken zit hier wel n avond een dokter. Doordat die man weet waarmee de jongens bezig zijn, is voor hen ook de drempel om er naar toe te gaan veel kleiner. Daarnaast hebben we ook een duizendtal condooms liggen. Aanvankelijk moesten we het hen aanbieden, nu komen ze er zelf om vragen. Hetzelfde met de chocomelk, die zijn we beginnen uitdelen toen het zo koud was. In het begin is dat echt leuren en vaak kwamen we met een volle fles naar huis, maar de laatste tijd zijn er vaak jongens die het zelf komen vragen.

 

Is er geen taalprobleem voor jullie om met de jongens contacten te leggen?

Als je Russisch, Portugees, Servo-Kroatisch, Albanees, Nederlands, Frans, Engels en Duits spreekt, dan is er geen taalprobleem. Dus er is wel degelijk een taalprobleem. Ik denk dat we in totaal aan een 12 verschillende namen zitten. Er zijn wel andere manieren om bepaalde zaken duidelijk te maken, maar dat taalprobleem blijft. Veel Engelse woorden komen wel terug, maar de meesten zoeken vooral contact met taalgenoten. Maar naar het contact met de klant toe, worden veel handgebaren gebruikt en daar is het ook wel allemaal duidelijk waar het om draait natuurlijk. Maar wanneer die jongens bij ons naar de dokter komen, dan is het taalprobleem wel groter. En als de dokter dan het bericht heeft dat iemand HIV-positief is, dan is het niet gemakkelijk om zo een delicate zaak uit te leggen.

 

Zijn er vaak onveilige sexuele contacten?

Er wordt nogal wat onveilig gevreen, vaak op vraag van de klant. Ook zien ze de klant soms als vertrouwenspersoon en iemand die je vertrouwt, die geloof je toch ook. Als die klant dan vertelt dat hij veilig is, dan geloven ze die. De klant redeneert dan ook vaak dat de jongen enkel bij hem onveilig vrijt en bij anderen niet, dus dat de kans besmet te geraken eerder klein is. Het zijn idiote redeneringen, maar de klanten denken vaak heel eng, heel naef. Ook gaat men vaak af op het uiterlijk: de mannen met een maatpak, die blijken toch vaak onder die kleren niet zo verzorgd te zijn. Veel klanten zijn vaak op zoek naar een kick en een kick is risico nemen, dat is onveilig vrijen.

 

Wat is de ideale oplossing voor het probleem van de jongensprostitutie?

Ik denk dat er eerst en vooral een goed beleid moet komen, een veilig beleid, dat houdt ook in dat er politietoezicht is, dat de politie niet alleen komt wanneer er een conflict ontstaat. Maar dat de politie daar gewoon aanwezig is en dat iedereen daar op een gelijke manier gebruik kan van maken, zowel de jongen omdat de klant niet betaalt of een klant omdat de jongen zijn portefeuille gepikt heeft. Ook de jongens vragen daar zelf om.

 

Zijn de jongens vaak nog chte kinderen

Ja, je hebt er soms echt nog kinderen tussen. Maar het zijn heel vaak jongens die graag aandacht krijgen. Je kan ze heel erg blij maken door ze gewoon iets kleins te geven. We proberen ook steeds iets in huis te hebben, zelfs gewoon met een balpen of wat snoep zijn ze ongelooflijk tevreden. Dan komt dat kindse in hun naar boven. Het is ook zo dat wanneer je iets meebrengt voor een jongen, hij ook beseft dat je aan hem gedacht hebt. Jongens spelen daar dan ook op terug, ze geven graag iets in ruil. Die hebben daar ook nood aan, dat ze iets kunnen terugdoen, een cadeautje geven, eens trakteren op caf eens eten komen klaarmaken voor ons. Zij kunnen ons niet geven wat wij hen geven, maar wij kunnen hen ook niet geven wat zij ons geven.

 

Zijn er al acties geweest van de politie of het stadsbestuur uit?

Het is zo dat betaalde sex vaak gebeurt buiten het stadspark en onbetaalde seks binnen het park. Het stadsbestuur heeft ooit eens besloten dat alles in het park moest gebeuren, omdat het dan voor de buitenwereld minder zichtbaar is. Dan gebeurt het natuurlijk dat jongens een klant gaan aftroggelen omdat die niet wil betalen voor seks. Dat zijn twee andere werelden, niet elke homo betaalt voor zijn seks. Dus zo creer je problemen. Momenteel is er een beleidsplan maar dat spitst zich enkel toe op vrouwen, omdat dat ook de meest zichtbare groep is. Nu willen wij dus ook de jongens in het beleidsplan krijgen. Er is binnen de politie ook geen overleg, geen eenheid. Vaak weten verschillende diensten ook niet van elkaar waar ze mee bezig zijn. Maar ik ben dus op dit ogenblik wel vragende partij om een vertrouwenspersoon te hebben binnen de politie.

 

Hebben jullie vaak contact met de politiediensten?

De laatste tijd meer en meer. Ik wil bijvoorbeeld ook niet dat ze hier constant voor mijn deur gaan patrouilleren, want dan kunnen we beter sluiten. Ze proberen ook informatie samen te krijgen en die geef ik hen ook in zekere mate, ik kan hen vertellen over evoluties, over culturen, over bepaalde plaatsen waar veel wordt samengekomen. Maar ik vertel niks nieuws, want het is zo dat als je regelmatig op straat aanwezig bent, je perfect weet hoe de situatie in elkaar zit. Daar moet je geen straathoekwerker voor zijn.

Wat de jongens betreft is het wel zo dat veel van hen al vaak goede contacten hebben gehad met de politie. Veel van die agenten denken ook wel vrij ruim en beseffen ook wel dat je de jongensprostitutie niet zomaar kan uitroeien.

 

Hoe zou jij nu eens willen dat jongensprostitutie in de media belicht wordt?

Jullie programma vertrekt al onmiddellijk van de criminele feiten die worden gepleegd in de maatschappij. Ik wil niet dat prostitutie vanuit de criminaliteit wordt belicht. Je moet vertrekken vanuit de mensen die daar dus mee bezig zijn. Als ik zo een jongen zou moeten belichten, dan zou ik het ruimer zien dan enkel zijn prostitutie, dan zou ik ook zijn ideen aan bod laten komen. Ik zou graag eens aan enkele jongens een camera geven - zoals ze ooit eens in Brussel bij Adson hebben gedaan naar aanleiding van het project Straatpraat - en ze de straat op sturen om te filmen wat ze willen, om zo hun dag dagelijkse leven te tonen. In Brussel hebben ze wel een professionele cameraman mee gestuurd, maar de jongens vertelden wel wat moest gefilmd worden. Het valt dan ook echt op dat die jongens gedurende de dag de hele stad door razen om zo concurrentieel te blijven. En via die camera zou je een boeiend beeld kunnen krijgen over hun dagelijkse wereld. Hier is ook ooit eens een project geweest waarbij we de jongens een fototoestel gaven en dan blijkt het toch dat die jongens graag in de kijker staan, ze worden graag gezien. En daar wordt dan soms misbruik van gemaakt.